MİLLİ EĞİTİM DERGİSİ

Sayı 149

Ocak, Şubat, Mart 2001


Avrupa Birliği Eğitim Programları “Sokrates Programı”

 

 

Doç.Dr. Tayyip DUMAN (*)

I. GİRİŞ

Avrupa entegrasyonu sürecinde olan ülkelere sosyal, kültürel, ekonomik ve bilimsel katkıda bulunmak amacıyla Avrupa Birliği Programları adı altında, değişik alanlarda geliştirilmiş programlar bulunmaktadır. Ülkeler arasındaki işbirliği ile gerçekleşen ya da gerçekleşecek olan bu programlar, aynı zamanda Avrupa vatandaşlığı kavramının Avrupa yelpazesi altında bulunan toplumlarca benimsenmesi, kültür mirasının korunması, kültürler arası etkileşimi kolaylaştırması, farklı toplumlardan gelen insanların bir proje etrafında toplanarak dayanışma bilinci oluşturması gibi amaçları da bulunmaktadır.

Avrupa Birliği Programları;

• Eğitim Programları, 

• Kültür Programları,

• Bilim, Araştırma ve Teknolojik Gelişme Programları,

• Enerji Programları,

• Yardım Programları,

• Çevre Programları ve

• İnsan Hakları Konusundaki Programlar

olmak üzere yedi ana programdan oluşmaktadır.

Adı geçen bu programların her biri kendi içinde alt programlardan ve çok sayıda eylemlerden oluşmaktadır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Eğitim Programı da kendi içinde;

• Sokrates Programı,

• Leonarda da Vinci Programı ve

• Avrupa İçin Gençlik Programı

olmak üzere üç ayrı programdan oluşmaktadır. Makalemizin konusu Sokrates Programı olup, bu çalışmada programın kapsamı ve amacı tanıtılmaya çalışılacaktır. Avrupa Birliğine katılma süreci yaşayan, bu konuda adeta bir sınavdan geçen ülkemizde Avrupa Birliği Eğitim Programlarının bilinmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

II. SOKRATES PROGRAMI

Sokrates Programı her yaştaki ve düzeydeki eğitimi kapsayan, eğitime Avrupa boyutunu getirmeyi, katılımcı ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirerek eğitimin kalitesini arttırmayı amaçlayan bir programdır.

Hareketlilik ve değişim programları Sokrates’in önemli özelliğidir. Karşılıklı eğitim işbirliği ve okul ortaklığı projeleri, öğretim ve üniversite kadrosunun ve üniversite öğrencilerinin değişimi, elektronik uzaktan eğitim yöntemlerinin kullanımı ve eğitim yöneticileri arasındaki Avrupa çapındaki bilgi ağları bu bütüncül yaklaşımın parçalarını oluşturmaktadır.

Avrupa Eylem Programı Sokrates, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi’nin 14 Mart 1995 tarihli 819 / 95 / EC no’lu kararına istinaden, Avrupa Birliğinin Kuruluş Anlaşması’nın 126 ve 127. Maddelerini temel alarak 1995-1999 yılları arasında işlemek üzere kurulmuştur. Bu programın ikinci aşaması ise 2000-2006 yılları arasında uygulanacaktır. Program kapsamında desteklenecek etkinlikleri şu şekilde sıralamak mümkündür:

- Üniversite öğrencileri, öğretim üyeleri, öğretmenler ve eğitimle ilgili yöneticilerin uluslar arası hareketliliği,

- Bilgi iletişim teknolojilerinin eğitimde kullanımı hakkındaki uluslar arası projeler,

- Bilgi ve deneyim aktarımı ile kurumsal ilişkileri amaçlayan bilgi iletişim ağları,

- Dil öğretimi ve kültürler arası eğitimi öngören uluslar arası projeler ve kişi hareketliliği,

- Eğitimde yenilikçi yaklaşımları içeren uluslar arası projeler,

- Avrupa çapında eğitimle ilgili bilgi toplama amaçlı oluşumlar.

Programın çeşitli eylemleri kapsamında sağlanan desteklerden öğrenciler, eğitim kadrosu ve yöneticiler ile eğitim kurumlarının yanı sıra, eylemine göre eğitim kurumlarıyla işbirliği halinde olan yerel kurum ve örgütler, dernek ve vakıflar, şirket ve konsorsiyumlar, sanayi ve ticaret odaları, araştırma merkez ve kurumları ile diğer toplumsal taraflar da yararlanabilir. Programın yönetim ve yürütülmesi ise şu şekilde sağlanmaktadır.

Sokrates Programının yürütülmesini Avrupa Komisyonu (DG 22  Eğitim, Öğretim ve Gençlik) üslenmiştir. Programın yürütülmesinde Komisyon, Avrupa düzeyinde eğitimle ilgili toplumsal ortaklara ve bağlantılı derneklere danışarak görüşlerin dikkate alınmasını ve program kapsamındaki eylemlerin yürütülmesini sağlamakla sorumludur. Komisyon ayrıca, katılımcı ülkelerle işbirliği yaparak program kapsamında desteklenen eylemler hakkında uygun bilgi, yayın ve izleme etkinliklerinin yürütülmesinden de sorumludur.

Programın yürütülmesinde katılımcı ülkelere de görev düşmektedir. Katılımcı ülkeler, programın ilgili üye ülkeler düzeyinde ulusal uygulamalarla uyum içinde, ilgili bütün tarafları içerecek şekilde verimli işletimi için gerekli önlemlerin alınmasından; program eylemlerinin ülke düzeyinde koordineli işletimini sağlayacak uygun yapıların yani ulusal ajansların oluşturulmasından; bu programa erişimi engelleyecek yasal ve yönetsel engellerin giderilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasından ve ülke düzeyinde diğer topluluk programlarıyla potansiyel enerjinin yaşama geçirilmesinden sorumludurlar.

Bunlardan başka, Sokrates Programının yürütülmesi ve işletilmesi için üç yapı daha oluşturulmuştur. Bunlar, Sokrates Komitesi, Ulusal Ajanslar ve Teknik Yardım Ofisidir.

Sokrates Komitesinde her bir üye ülkeden iki temsilci bulunmaktadır. Avrupa Ekonomik Bölgesi ülkeleri ile diğer ortak üyeler ise, toplantılara gözlemci statüsünde katılmaktadır. Komite, Komisyon ile ulusal yetkililer arasında karşılıklı güvenin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır.

Programın verimli bir şekilde uygulanması için katılımcı ülkelerde oluşturulan Ulusal Ajanslar ise, belirli eylem projelerinin seçimi, öğrenci ödeneklerinin tahsis edilmesi ve denetlenmesi ile bunlarla ilişkili olarak finansal yönetim gibi özel sorumluluklar üstlenmişlerdir. Bu ajanslar aynı zamanda danışma görevini de yürütmektedirler.

Sokrates Programının yürütülmesinde oluşturulan Teknik Yardım Ofisi ise, Komisyona ve başvuru sahiplerine programın teknik idaresi ile ilgili yardım sağlamaktadır.

III.  SOKRATES I  (1995 – 1999)

Sokrates Programı 1995- 1999 döneminin özel amaçları, programı kuran temel kararın 3. maddesinde şu şekilde sıralanmıştır:

a. Avrupa bilincini güçlendirmek üzere, üye ülkelerin kültürel özelliklerini de koruyarak eğitimde Avrupa boyutunu bütün düzeylerde geliştirmek.

b. Avrupa Birliği dilleri hakkındaki bilginin niteliksel ve niceliksel gelişimini ve eğitimin kültürler arası boyutunu destekleyerek,  Avrupa Birliği hakları arasında anlayış ve dayanışma sağlamak.

c. Üye ülkelerde eğitimin her düzeyindeki kuruluşlar arasındaki işbirliğini, aralarındaki entelektüel ve öğretim potansiyellerini geliştirmek üzere desteklemek,

d. Çalışmalarda Avrupa boyutunu desteklemek amacıyla öğretmen değişimini teşvik etmek ve niteliklerini geliştirmek,

e. Öğrenci hareketliliğini, öğrencilerin çalışmalarının bir parçasını bir başka üye ülkede tamamlamalarına olanak sağlayarak teşvik etmek,

f. Her türlü okulun öğrencileri arasında iletişimi teşvik etmek,

g. Eğitimde işbirliği için açık bir Avrupa alanının gelişimini kolaylaştırmak üzere diplomaların, eğitim sürelerinin ve diğer özelliklerin tanınmasını teşvik etmek,

h. Avrupa koşullarında açık ve uzaktan eğitimi teşvik etmek,

i. Eğitim sistemlerindeki bilgi değişimine yardım etmek ve üye ülkelerdeki eğitim politikalarını yönlendirenler arasındaki deneyim değişimini desteklemek.

Bu amaçlarla oluşturulan program kapsamında yer alan eylemler, Yükseköğrenim (Erasmus), Okul Eğitimi (Comenıus) ve Yatay Ölçütler bölümleri altında yapılandırılmıştır.

A) ERASMUS

Erasmus, Sokrates programının yüksek eğitime tahsis edilmiş bölümü olup, ön lisanstan lisans üstüne her düzey ve tipten yüksek öğretim kurumuna ve her çeşit konuya açıktır.       Erasmus iki ana eylem tipini içerir:

Eylem 1: Üniversitelere, öğrenimin Avrupa boyutunu arttırmak için finansal destek verilmesi (merkezi)

a) Kurumsal Anlaşmalar Kapsamındaki Etkinlikler:

Üniversitelere finansal destek, kurumsal anlaşmalar çerçevesinde verilir. Kurumsal anlaşma, üniversite ile Avrupa Komisyonu arasında imzalanan ve bu üniversitedeki Avrupa işbirliğini geliştiren etkinlikler için verilen maddi yardımları detaylandıran bir sözleşmedir. Bir kurumsal anlaşma genelde 3 yıl sürer. Bu kapsamda yer alan ve finansal destek sağlanan etkinlikler şunlardır:

Öğrenci hareketliliğinin organizasyonu: Üniversiteyi, öğrencilerin, derecelerinin veya akademik kazanımlarının bir parçası olarak bir başka katılımcı ülkede tam tanınmış bir çalışma dönemi geçirmeleri için destekler. Bu destek öğrencilerin seçimi, dil öğrenim ücretleri, bilgi, barınma, yerleştirme ve öğretim döneminin tanınmasını içerir.

Öğretim görevlilerinin hareketliliği: Öğretim elemanlarının programa katılımcı diğer ülkelerde kısa (1-8 hafta) veya orta (2-6 aylık) dönem periyotlarla görev almaları desteklenir.

Yoğun, kısa (10 günden 3 aya kadar) dönem programlar: Özellikle daha önce yurtdışında çalışılmamış konularda katılımcı ülkelerin öğrencilerine yönelik, çoğu yaz kursları şeklinde düzenlenen etkinliklerdir.

Hazırlayıcı ziyaretler: Öğretim görevlileri, yöneticiler ve hatta bölümlerince uygun görülen öğrencilere, gelecekte ortak kurumlara gitmeleri sağlanan maksimum 3 haftalık ziyaretlerdir.

Avrupa Kredi Aktarım Sistemine giriş: Bu sistemle üniversite ders kredileri transfer edilebilir. Amacı, benzer kurumlar arasındaki öğrenim periyodunun akademik tanınmasını sağlamaktır.

Başlangıç, orta veya ileri düzeylerde (master tipi), ortak üniversite müfredatının gelişimiyle Avrupa modülü ve bütünleştirilmiş dil kurslarının geliştirilmesi.

Yukarda sıralanan etkinliklere destek alabilmek için, etkinliklerin sınır ötesi ve üniversiteler arası işbirliğine sahip olması gerekir. Bir sözleşme için başvuran üniversite bir Avrupa stratejisi bildirisi sunmalıdır. 

b) Tematik Ag Projeleri:

Buradaki temel fikir, özel akademik disiplinler içerisindeki Avrupa boyutunu tanımlamak ve geliştirmek amacıyla üniversite ortaklıkları ile fakülteler veya üniversite bölümleri arasındaki işbirliğini desteklemektir. Bu kapsamda tematik ag projelerinin amacı şunlar olmaktadır.

İşbirliğinin kalitesinin değerlendirilmesi,

Belirli alanlarda müfredatın yenilenmesinin değerlendirilmesi,

Deneyimin olası en geniş kullanımının ve öğretim metodlarının geliştirilmesine yönelik tartışmaların desteklenmesi,

Ortak programların ve özel kursların gelişiminin güçlendirilmesi.

Proje seçimi yılda bir defa yapılır ve iki aşamayı içerir. Birinci aşama, niyet açıklamasının düzenleyen kurum tarafından gönderilmesi, ikincisi ise, niyet açıklaması Komisyon tarafından onaylanmış ise düzenleyen kurum tarafından uygun olarak doldurulan başvuru formu yoluyla başvurunun yapılmasıdır.

Eylem 2: Diğer bir katılımcı ülkede okumak isteyen öğrenciler için öğrenci hareketliliği ödenekleri (gayri merkezi)

Erasmus programı kapsamındaki öğrenci hareketliliği ödeneği, katılımcı ülke tarafından kurulan Ulusal Ajans tarafından, ya doğrudan öğrenciye ya da eğitim kurumuna verilir. Öğrencinin seyahat, dil eğitimi, geçinme parası gibi masraflarının bir bölümünü karşılamak amacıyla bu ödenek verilirken, yapılan öğretimin 3 ay, bir akademik yıl veya maksimum bir yıl olması, alınan eğitimin öğrencinin kendi üniversitesi tarafından bütünüyle tanınıyor olması gibi koşullar aranır.

B) COMENIUS 

Sokrates programının ikinci alt bölümü olan Comenıus, her seviyedeki (okul öncesi, ilk ve orta öğretim) okul eğitiminde Avrupa boyutunu ve işbirliğini desteklemek amacıyla düzenlenmiştir. Comenıus programı bunu başarmak amacıyla aşağıdaki etkinlikleri destekler;

- Okul ortaklıkları çerçevesinde Avrupa eğitim projeleri,

- Kültürler arası eğitim alanındaki etkinlikler,

- Öğretmen ve eğitim kadrosunun yurt dışında hizmet içi eğitimi.

Eylem 1: Okullar arası ortaklık (gayri merkezi)

Birlik, Avrupa Eğitim Projesi (EEP) kapsamındaki çok taraflı okul ortaklıklarına destek sağlar. Çok taraflı ortaklık, en az üç katılımcı üye ülkeden üç okulun meydana getirdiği bir gruptur. Bu okullardan biri koordinasyondan sorumludur.

Bir Avrupa Eğitim Projesi, okul yaşamının parçası olan bir dizi eğitsel etkinlik ve düzenleme yoluyla Avrupa ile ilgili bir veya birden fazla konu geliştirmek üzere tasarlanmıştır. Herhangi bir Avrupa Eğitim Projesine temel oluşturabilecek ana tematik alanlar şunları içermektedir:

- Kültür mirası,

- Çevre koruma,

- Sanat ve zenaatler,

- Bilim ve teknoloji,

- Yazınsal gelenek,

- Avrupa vatandaşlığı,

- Yerel ve bölgesel kimlik,

- Okul ile iş dünyası arasındaki ilişki,

- Erkek ve kadınlar için eşit fırsatların desteklenmesi,

- Medya çalışmaları.

Bu kapsamda yapılan bir etkinliğe şu örnek gösterilebilir. Belçika, Danimarka ve Almanya’da bulunan 3 okul, Avrupa’daki savaşlara tanıklık eden anıtlar ve sanat eserleri konusunda beraber çalıştılar. Bu 3 okulun öğrencileri böylece savaşın evrensel doğası hakkında bilgi sahibi olarak, barışın önemini ve Avrupa’da yeni olduğunu anlamış oldular.

Eylem 2: Göçmen işçilerin, mesleki gezginlerin, göçebelerin ve çingenelerin kültürler arası eğitimi (merkezi) 

Eylem 2 kapsamında destek, yenilikçiliğe odaklanan ve aşağıdaki eylem doğrultularından birini ya da ikisini birden destekleyen sınır ötesi projelere verilir.

- Göçmen işçilerin, mesleki gezginlerin, göçebelerin ve çingenelerin eğitimlerini bütünleştiren projeler.

- Okullardaki kültürler arası boyutu ve kültürler arası eğitim için yenilikçi eğitim uygulamalarını destekleyen projeler.

Bu projeler genel olarak, en az üç ülkede bulunan en az iki eğitim kurumu veya organizasyonu birleştirmelidir. Avrupa işbirliğinin geliştirilmesi, bu eylemin önemli bir önceliğidir. Her bir projeye maksimum 3 yıllık bir destek verilebilir. Yardımın miktarı, söz konusu projenin içeriğine bağlı olarak önemli ölçüde değişebilir.

Eylem 3 : Eğitim görevlilerinin hizmet içi eğitimi 

Burada, öğretmenlerin ve diğer eğitim görevlilerinin hizmet içi eğitimlerinde Avrupa boyutunun geliştirilmesi üzerine odaklanan             projelerle, özellikle okulda katılım düzeyini arttırmak ve mümkün olan her zamanda özel eğitsel ihtiyaçları olan çocukların normal sınıflara devam etmesini sağlayacak etkinliklerle ilgilenen öğretmen ve diğer eğitici personelin bilgi ve beceri düzeylerinin geliştirilmesini ve güncelleştirilmesini sağlayan projeler desteklenmektedir.

C) YATAY EYLEMLER                

Lingua (Dil Öğreniminin Desteklenmesi):

Sokrates programının Lingua bölümü, Leonardo da Vinci Programı altında dil öğrenimini destekleyen eylemlerle yakından ilişki içerisinde, katılımcı ülkeler çapında dil öğrenim ve öğretiminin niteliğini ve çapını geliştirmeye yönelik çeşitli etkinlikleri içerir.

Lingua, Avrupa Birliğinin tüm resmi dillerini kapsar (İspanyolca, Danimarkaca, Almanca, Yunanca, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Hollandaca, Portekizce, Fince ve İsveçce). İrlandaca, Lüksemburgca, İzlandaca ve Norveçce de programın bir parçasıdır, fakat bu dört dilde başvuru yapılamaz. Bütün Lingua eylemlerinde özel önceliği, Avrupa Birliği içerisinde en az bilinen ve kullanılan diller alır.

Eylem A: Dil Öğretmeni Yetiştirmek İçin Avrupa Birliği Programları (ECP) (Merkezi)

Bu programların temel amacı, günümüzün ve geleceğin öğretmen ve eğitmenlerinin beceri düzeylerini geliştirmek için müfredat, eğitim materyali ve modüllerin ortak olarak hazırlanması yoluyla, dil öğretmenleri için eğitim kurumları arasındaki uluslar arası işbirliğini desteklemektir. Program, en az iki katılımcı ülkenin kurumları arasındaki aktif işbirliğine dayanır ve genelde üç yıllık periyotları kapsar. 

Bir ECP aşağıda sıralanan bir ya da birden fazla etkinliği kapsar.

Ortak müfredat geliştirilmesi,

Öğretim materyallerinin üretimi,

Eğitim modüllerinin ve projelerinin geliştirilmesi.

Eylem B: Yabancı Dil Eğitiminde Hizmet İçi Eğitim (Gayri merkezi) Programın temel amacı, öğretmenlerin yabancı dil öğretim yeteneklerinin arttırılmasıdır. Etkinlik, açıkça tanımlanmış bir eğitim gerekliliğine karşılık gelmeli ve öğretmenlerin, öğrencileri kadar çalıştıkları veya çalışmak istedikleri kurumlara da net avantajlar sağlamalıdır.

Finansal destek, diğer katılımcı ülkelerde düzenlenen iki ile dört hafta süren kurslar için sağlanabilir. 

Eylem C: Gelecekteki  Dil Öğretmenleri İçin Asistanlıklar (Gayri merkezi)

Bu eylemin de iki amacı vardır;

Gelecekteki dil öğretmenlerine yabancı diller, diğer Avrupa ülkeleri ve eğitim sistemlerini tanıma şansının verilmesi,

Dil yeteneklerinin geliştirilmesi yanında, onları dil öğrenimi konusunda cesaretlendirme ve diğer bir ülkeye olan ilgilerini de canlandırmak amacıyla başka bir ülkeden gelen birisini tanıma fırsatının sağlanmasıdır.

Maddi yardımlar, gelecekteki dil öğretmenlerinin, ilerde öğretecekleri dillerden birinin resmi olarak konuşulduğu herhangi bir katılımcı ülkede asistan olarak üç aydan sekiz aya kadar çalışmasını sağlar.

Eylem D: Dil Eğitimi ve Öğretimi İçin Gerekli Ekipmanların Geliştirilmesi ve Dil Yeteneğinin Değerlendirilmesi (Merkezi)

Bu eylem kapsamında; öğretim programlarının tesbiti, geliştirilmesi ve değişimi; yenilikçi öğretim araçlarının ve kaynaklarının üretilmesi; dil yeteneğinin değerlendirilmesi için araç ve metodların geliştirilmesi ve üretilmesi yer almaktadır. Finansal destek, bu amaçlarla düzenlenmiş yurt dışı projelere sağlanır. Ayrıca, bu kapsamda üretilecek araçlar ve diğer ürünler öğrenci odaklı olmak zorundadır.

Eylem E: Dil Eğitiminde Ortak Projeler (JEP) (Gayri merkezi)

Bu projeler, dil eğitimiyle doğrudan değil, o dilin eğitimle ilgili başka bir konu üzerinde çalışma yoluyla öğrenilmesi yöntemiyle ilgilidir.

Açık ve Uzaktan Eğitim (ODL) (Merkezi)

Sokrates programı kapsamında yer alan açık ve uzaktan öğretim; ilk olarak mevcut tüm kaynakların, özellikle multimedya ürünleri ve hizmetlerinin, her çeşit eğitimin verildiği tüm mekanlarda kullanımı yoluyla yeni, açık eğitim ve öğretim yöntemlerinin geliştirilmesi; ikinci olarak da uzaktan eğitim servislerinin sağlanması ile ilgilidir.

ODL, zaman, mekan, içerik seçimi ve öğretim kaynakları anlamında eğitimde esnekliğin sağlanması, geleneksel eğitimin kalitesinin artırılması, eğitim sistemine uzaktan girişin geliştirilmesi amacıyla teknik veya teknik olmayan yeni kavramların kullanılmasını öngörmektedir. Sokratesin bu bölümü, Avrupa’daki ODL’nin kalitesini artırmayı amaçlar. Bunu başarmak için de çeşitli adımlar öngörülmektedir.

Avrupa Ortaklık ve Gözlem Projeleri:

Yardım desteği şunlar için tahsis edilir:

a) Avrupa ortaklık projeleri

Komisyon, aynı zamanda en az üç katılımcı ülkeden ortakların oluşturduğu, sınır ötesi yenilikçi projelere destek verir. Bu projeler ise şunlara odaklanır:

Yenilikçi uzaktan eğitim metodlarının yayılması ve deneyim alışverişi;

Eğitimde yeni teknolojilerin ve bu teknolojilere dayanan yeni öğretim araçlarının yararı ve kullanımı üzerine bilgi ve deneyim alışverişi.

Bu çerçevede ortaklıklarca; uzaktan eğitim hizmetlerinin kullanıcı ve sağlayıcıları; yeni bilgi ve iletişim teknolojilerini kendi eğitim sistemlerine entegre eden eğitim kurumları; eğitim ile ilgili yazılım ve program tasarımcıları üzerinde çalışılır.

b) Gözlem projeleri

ODL’nin özel bir yönü hakkındaki eğilimlerin ve gelişmelerin veya Sokrates’e katılımcı ülkelerde yeni eğitim tekniklerinin kullanımının bir resmini çizen projelerdir.

Sokrates programının diğer bölümlerinin altında ODL’nin desteklenmesi:

Açık ve uzaktan eğitim, aynı zamanda Sokrates içinde, özellikle eğitimin kalitesinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla desteklenir.

Yetişkin Eğitimi (Merkezi)

Bu program, Avrupa bilincinin teşvik edilmesi için Avrupa’daki yetişkinlerin eğitimine yönelik desteği veya Avrupa işbirliği süresince yetişkin eğitim uygulamasının geliştirilmesini sağlar. Sokratesin bu bölümü, bu yolla Leonardo da Vinci programı altında desteklenen mesleki eğitime odaklanmış etkinlikleri tamamlar. Bu kapsamda;

Yetişkin eğitimi için sorumlu olanlar arasında Avrupa konularının önemi hakkında Avrupa ülkelerinin kültür, gelenek ve dilleri hakkındaki bilginin yayılması ve Avrupa birliğinin ekonomik, politik ve yönetsel yapısının anlaşılması yoluyla duyarlılık artırma etkinlikleri,

Yetişkin eğitimi kurumları arasındaki Avrupa işbirliğini, özellikle deneyim aktarımı ve yenilikleri  destekleyen projelere öncelik verilir.

Bilgi ve Deneyim Aktarımı

Eğitimin kalitesinin iyileştirilmesi için, katılımcı ülkelerin eğitim politikaları ve sistemlerine ilişkin bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, aktarılması ve bu alanda işbirliğinin teşvik edilmesi gerekir. Bu bağlamda Sokrates altında çeşitli ölçütler öngörülür. Bunların bazıları eğitimdeki gelişmelerin, eğilimlerin ve politik çıkarımların yazılı analizleriyle bağlantılı iken, diğerleri ilgili konularda deneyim, bilgi ve görüşlerin uluslar arası paylaşımını sağlamak için hedef gruplara yönelik konferans, değişim ve ziyaretleri içerir. Bu kapsamda aşağıdaki eylemler yer alır:

Eylem 1: Genel eğitim politikalarının analizi (Merkezi)

Burada, konferans, seminer, uzman değişimi, çalışma grupları, pilot projeler gibi etkinliklerle, eğitim politikalarındaki temel konularda bilgi ve deneyim aktarımı desteklenir. Özellikle eğitim sistem ve politikalarının analizi üzerine uzmanlaşmış tüm kurumlarla çalışma ve araştırma ağları hedef alınır.

Eylem 2: Eğitim alanında Avrupa bilgi ağı (EURYDICE) (Merkezi)

Bu bilgi ağı, üye ülkeler tarafından organize edilen ulusal birimlerden oluşur. Bu birimler Avrupa Komisyonu tarafından Brüksel’de kurulmuş olan Avrupa birimi tarafından koordine edilir. Eurydıce’nin üç ayrı amacı vardır:

Karar mekanizmaları arasında bilgi ve deneyim aktarımının desteklenmesi,

Topluluğu ilgilendiren konular hakkında karşılaştırmalı analizler ve göstergelerin üretilmesi,

Avrupa’da eğitimle ilgili herkese bilgi sağlanması.

Eylem 3: Eğitim karar organları ziyaret programı (ARION) (Gayri Merkezi)

Katılımcı ülkelere, diğer üye ülkelerin deneyimlerinin ışığı altında kendi çalışmalarını tekrar gözden geçirmek için eğitim uzmanları ve karar organlarına çalışma ziyaretleri imkanı sağlanır. Bu yolla karar organları, eğitimde Avrupa Birliğinin tamamındaki gelişmeler hakkında güvenli, seçilmiş ve güncel bilgi sahibi olurlar.

Eylem 4: Ulusal akademik tanınma bilgi merkezleri ağı (NARIC)

Bu yapı, kurum ve yurttaşları, diğer katılımcı ülkelerdeki eğitim düzeylerini tanıma imkanları, yüksek öğretim sistemleri ve düzeyleri üzerine bilgilendirmekle sorumlu ulusal merkezler ağıdır.

IV.  SOKRATES  II  (2000-2006)

Sokrates programının ikinci aşamasını oluşturan, 2000-2006 yılları arasında uygulanması planlanan Sokrates II’nin amacı şu şekilde belirlenmiştir:

a) Eğitimin her düzeyinde Avrupa boyutunun desteklenmesi ve Avrupa çapında fırsat eşitliğinin desteklenerek, eğitsel kaynaklara uluslar arası erişimin kolaylaştırılması,

b) Avrupa Birliği içinde dil öğreniminin niteliksel ve niceliksel gelişiminin desteklenmesi yoluyla eğitimin kültürler arası boyutunun ve Avrupa Birliği hakları arasında ortak anlayışın ve dayanışmanın sağlanması,

c) Eğitim alanında kurumlar arası değişimin teşvik edilmesi, açık ve uzaktan eğitim, diploma ve çalışma dönemlerinin tanınması ve bilgi paylaşımının geliştirilmesi yolunda engellerin kaldırılması yoluyla işbirliğinin sağlanması,

d) Eğitsel uygulama ve materyallerin geliştirilmesinde yenilikçi yaklaşımların ve teknolojinin kullanımının desteklenmesi ve eğitim alanında ortak politika ve ilgi alanlarının saptanması.

Birincisine göre amaçların sadeleştirilerek dörde indirildiği Sokratesin bu ikinci aşamasında, programın başında desteklenecek etkinliklere yer verilmiş, yararlanacak hedef kitle belirtilmiş, Komisyon ile üye ülkeler arası yetki ve sorumluluk paylaşımı belirlenmiştir. Bunlar yapılırken eylemler arası ve diğer programlarla tutarlılık, tamamlayıcılık, izleme ve değerlendirme çalışmalarına özel önem verilmiştir.

A) COMENIUS

Sokrates II’nin ilk alt bölümü olan ve her düzeydeki eğitimi kapsayan Comenıus’ta şu eylemler yer almaktadır.

Eylem 1: Okullar arası ortaklıklar

Topluluk, çok taraflı okul ortaklıklarına destek sağlamaktadır. Bu ortaklıklar öğretmen eğitimi kurumları, yerel kurum ve yetkililer, iş çevreleri ile aile, öğrenci dernekleri gibi diğer ilgili örgüt ve kuruluşları da içerebilir. Topluluk desteği aşağıdaki projeler için sağlanacaktır:

a. Öğrencilerin ve öğretmenlerin katılımını ve hareketliliğini, deneyim aktarımını,  eğitim materyallerinin geliştirilmesini öngören, okulların ortak ilgi alanlarında geliştirilecek projeler.

b. Özellikle Topluluk resmi dillerinden birinin veya İrlandaca ve Lüksemburgca’nın öğretimine yönelik projeler.

c. Kültürler arası duyarlılığı desteklemeyi ve özellikle ırkçılık ve yabancı düşmanlığıyla mücadeleye yardımcı olmayı veya göçmen, çingene ve gezginlerin çocuklarının özel ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan projeler.

d. Özel eğitsel ihtiyacı olan çocuklara ve bu çocukların genel okullarda öğretim görebilmesine yönelik projeler.

Eylem 2: Öğretim kadrolarının başlangıç ve hizmet içi eğitimi

Topluluk, öğretim kadrolarının ilk veya hizmet içi eğitimleri alanında etkinlik gösteren kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen çok taraflı projeleri destekleyecektir. Okullar ile bölgesel ve yerel düzeydeki danışman kuruluşların katılımı da teşvik edilecektir. Topluluk desteği, hareketlilik eylemleri ile çok taraflı işbirliği projeleri kapsamında, aşağıdaki etkinliklere sağlanacaktır. 

Hareketlilik eylemleri:

a. Pratik eğitim (staj) dönemleri, dil asistanlıkları ve kurum içi yerleştirmeyi de içerecek şekilde başlangıç eğitimi amacıyla hareketlilik,

b. Okul öğretim kadrosunun hizmet içi eğitimi veya becerilerinin    güncellenmesi amaçlı hareketlilik,

c. Sınırlı süreleri kapsayan hareketlilik (dil öğretmenleri için başlangıç kursları, kadronun dil öğretmenliği için yeniden eğitimi, nitelikli öğretmenlerin dil öğretmeni olarak yeniden istihdamı ve diğer branşlardaki öğretmenlerin yabancı dil eğitiminde görev alması amaçlı hareketlilikler dahil).

Çok taraflı işbirliği projeleri:

d. Okul öğretiminde Avrupa boyutunu güçlendirmeye yönelik müfredat, kurs, modül veya eğitim materyali geliştirmeye katkı,

e. Rehberlik ve danışmanlık gibi okul yönetimi ve bağlantılı hizmetlerle ilgili eğitim etkinlikleri ve bilgi aktarımı,

f. Okul eğitiminde kültürler arası duyarlılığı geliştirme veya göçmen işçilerin, çingenelerin ve gezginlerin çocuklarının eğitime entegrasyonunu destekleme amaçlı eğitim ve bilgi aktarımı etkinlikleri,

g. Özel eğitsel ihtiyaçları olan veya risk altında bulunan çocukların eğitimiyle ilgili kadronun eğitimi ve geliştirilmesi.

Eylem 3: Okul ortaklıkları ve kadronun başlangıç ve hizmet içi eğitimiyle ilgili bilgi ve iletişim ağları.

Bu konularda karşılıklı ilgi alanlarında işbirliğini, sonuçların ve deneyimlerin paylaşılmasını ve okul eğitimiyle ilgili niteliksel ve yenilikçi açılımların tartışılmasını desteklemek amaçlı bilgi ve iletişim ağları sağlanacaktır. Bunun, koşulların  elverdiği ölçülerde Erasmus kapsamında desteklenecek tematik bilgi ve iletişim ağları ile yakın işbirliği halinde yürütülmesine özen gösterilecektir.

B) ERASMUS

Sokrates’in yüksek öğretimle ilgili bu bölümünde, katılımcı üniversiteler Komisyonla Erasmus kapsamında yürütmeleri onaylanan her türlü eğitsel etkinlikleri içeren “kurumsal anlaşmalar” imzalayarak etkinlik gösterirler. Bu anlaşmalar üç yıllık ve süre bitiminde yenilenebilir olacaktır.

Eylem 1: Üniversitelerarası işbirliği.

Bu kapsamda Topluluğun finansal destek sağladığı üniversitelerarası işbirliği ile gerçekleşen başlıca etkinlikler şunlardır:

a. Öğrenci ve öğretim üyelerinin hareketliliğinin düzenlenmesi.

b. Müfredat, modül, yoğun kurslar ve çok disiplinli etkinlikler, çeşitli konuların diğer dillerde öğretimi gibi eğitsel etkinliklerin ortaklaşa geliştirilmesi ve yürütülmesi.

c. Akademik tanımayı kolaylaştırma amaçlı Avrupa Kredi Aktarım Sisteminin (ECTS) güçlendirilmesi ve geliştirilmesi.

Eylem 2: Öğrenci ve öğretim üyelerinin hareketliliği.

Bu kapsamda Topluluk, katılımcı ülkelerin üniversiteleri arasında gerçekleşecek olan her türlü öğrenci ve öğretim üyesi hareketliliğine destek sağlayacaktır.

Eylem 3: Tematik ağlar.

Topluluk desteği tematik ağların oluşturulması ve pekiştirilmesini amaçlar. Bilgi-iletişim ağlarının her biri büyük üniversite gruplarının bir veya daha fazla disiplinde konu veya diğer ortak ilgi alanlarında işbirliği yapmalarını ve yeniliklerden haberdar olmalarını, başarılı uygulamaların yayılmasının kolaylaştırılmasını, yükseköğrenimin niteliksel ve yenilikçi açılımlarının tartışılmasını, öğretim metodlarının geliştirilmesini ve ortak program ve özel kursların oluşturulmasını amaçlar. Bunlar yapılırken, eğitim derneklerinin, mesleki birliklerin ve sosyo-ekonomik çevrelerin katılımı da teşvik edilecek, sonuçların yayılmasına özel önem verilecektir.

C)YETİŞKİN EĞİTİMİ

Programın bu boyutu, Comenıus ve Erasmus programlarını tamamlayıcı olarak yaşam boyu öğrenmenin Avrupa boyutunu destekleme, uluslar arası işbirliği yoluyla yeniliklere ve diğer eğitim etkinliklerine ulaşma, uygulama ve dil öğrenimini destekleme amacı taşımaktadır.

Topluluk desteği, aşağıdaki amaçları destekleyen uluslar arası proje ve girişimlere sağlanır.

a. Yetişkinlerin, yaşam boyu öğrenme etkinliklerine taleplerinin ve bu etkinliklere katılımlarının artması.

b. Temel eğitim ve niteliklerinden yoksun kişilerin becerilerinin arttırılması ve güncellenmesi.

c. Yenilikçi eğitim yaklaşımlarının ve başarılı uygulamaların, modüllerin ve öğretim materyallerinin geliştirilmesi, aktarılması ve yayılması.

d. Yetişkin öğrenciler ve yetişkinlere yönelik eğitmen, rehber ve danışmanlar için bilgi ve destek hizmetlerinin geliştirilmesi.

e. Yetişkin öğrencilerin kazandığı bilgi ve becerilerin deneyim, kendi kendine veya diğer informel yollarla öğrenmeyi de içerecek şekilde izleme, değerlendirme ve belgelendirmesi için, araç ve metodların geliştirilmesi.

f. Diğer topluluk dillerinde iletişim becerisinin veya uluslar arası duyarlılığın artırılması.

g. Bu sektörde çalışan eğitmenlerin başlangıç veya hizmet içi eğitimlerinin geliştirilmesi.

h. Yetişkin eğitiminde veya eğiticilerin eğitiminde yer alan kişiler için ziyaret ve değişim programları.

i. Özel durumları olan yetişkinlere yönelik eğitim programları.

Topluluk ayrıca, bu alanda etkinlik gösteren tarafların aralarındaki bağlantıları güçlendirerek, ortak ilgi alanlarında işbirliğini daha kararlı bir temele oturtacak ve eğitimin Avrupa boyutu hakkındaki duyarlılığa destek olacak Avrupa bilgi iletişim ağlarının oluşturulmasını da destekleyecektir.

D) LİNGUA ( DİL ÖĞRENİMİNİN DESTEKLENMESİ)

Burada amaç, dil öğrenimine ilişkin etkinlikleri desteklemektir. Bu kapsamda program, Topluluk içindeki dilsel çeşitliliği destekleme, dil öğrenim ve öğretiminin niteliğini geliştirme ve bireysel ihtiyaçlara denk düşecek yaşam boyu dil öğrenimine erişimi kolaylaştırmayı amaçlar. Ayrıca, bunlar gerçekleştirilirken, Dil öğretiminde yer alanlar ile bütün eğitim sektörlerinde dil öğretimi politikalarından sorumlu olanlar arasında uluslar arası ilişkilerin yoğunlaştırılmasına özel önem verilecektir. Böylece Lingua, programın diğer alanları içinde yer alan dil öğrenimini destekleyen önlemleri tamamlayıcı ve zenginleştirici bir nitelik taşımaktadır.

Topluluk desteği, aşağıda sıralanan uluslar arası dil öğrenim ve öğretimi proje ve etkinliklerine sağlanacaktır:

a. Dil öğreniminin önemine ve olanaklarına dikkat çekmek amaçlı duyarlılık artırıcı etkinlikler.

b. Yenilikleri ve başarılı uygulamaları desteklemek ve yaymak amaçlı etkinlikler.

c. Müfredat geliştirilmesi ve değişimi, yeni eğitsel materyallerin üretilmesi ve dil becerilerinin tanınması için metod ve araçların geliştirilmesi.

d. Bilgi aktarımı ve uluslar arası kaynak merkezlerinin bilgi alışverişi.

e. Mesleki durumlar dışında kalan özel durumlar ve  çerçevelerde ihtiyaç duyulan yabancı dil becerisinin  desteklenmesi amaçlı önlemlerin geliştirilmesi.

f. Topluluk genişlemesinin gerektireceği dil öğrenimi ihtiyaçlarının karşılanması.

E) AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM (ODL), EĞİTİM ALANINDA BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN KULLANIMI

Bu programın amacı, açık ve uzaktan eğitim ile eğitim alanındaki bilgi ve iletişim teknolojilerinin ve çoklu ortamın kullanımına ilişkin önlemleri desteklemektir. Bu önlemler üçlü bir amaca hizmet edecektir.

- Öğretmenler, öğrenciler ve karar organları arasında ve kamuoyunda  açık ve uzaktan eğitim ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin, eğitsel amaçlarla kullanılan araç ve metodların, eleştirel ve sorumlu kullanımının eğitimdeki etkilerinin anlaşılabilmesi.

- Teknoloji ve çoklu ortam temelli eğitsel ürünlerin geliştirilmesinde pedagojik kaygılara ağırlık verilmesinin sağlanmasına yönelik duyarlılığın desteklenmesi.

- Geliştirilmiş metod ve eğitsel kaynaklara ve ulaşılan sonuçlara erişimin, özellikle uluslar arası bilgi, deneyim ve başarılı uygulamaların aktarımı yoluyla desteklenmesi.

Topluluk desteği ise şu etkinlikler için sağlanacaktır:

a. Eğitimle ilgili kişilerin, özellikle bilgi iletişim teknolojilerinin eğitim ve öğretimde kullanımı gibi yenilikçi süreçleri anlayarak yararlanmalarını, yenilikçi araç ve yaklaşımların ve teknoloji tabanlı eğitsel ürün ve hizmetlerin niteliksel değerlendirilmesi için kıstasların belirlenmesine yönelik metodların geliştirilmesi amaçlı proje ve çalışmalar.

b. Yeni metod, modül ve kaynakların geliştirilmesini ve denenmesini  amaçlayan projeler.

c. Açık ve uzaktan öğretimde kullanılan teknoloji, eğitsel metod ve kaynaklar ile ilgili öğretmen, karar organı ve diğer aktörler için bilgi sağlayacak hizmet ve sistemlerin geliştirilmesi ve birbiriyle bağlantılandırılması amaçlı projeler.

d. Açık ve uzaktan öğretim ve eğitimde teknoloji kullanımı ile ilgili görüş ve deneyimlerin değişimini ve kaynak merkezleri, öğretmen eğitim kurumları, uzmanlar, karar organları ile ortak ilgi alanlarındaki proje koordinatörlerini, bilgi iletişim ağları ile destekleyecek etkinlikler.

F) GÖZLEM VE YENİLİKLER

Bu program, eğitim sistemlerinin niteliğinin ve şeffaflığının artırılmasına, Avrupa’da eğitsel yenilenme sürecine bilgi ve deneyim aktarımı, başarılı uygulamaların saptanması, bu alandaki sistem ve politikaların karşılaştırmalı analizleri ve Konseyce belirlenecek ortak eğitsel politika alanlarındaki konuların analizi ve tartışılması yoluyla, katkıda bulunmayı amaçlar.

Eylem 1: Eğitim sistemlerinin, politikalarının ve yeniliklerin gözlenmesi.

Var olan yapılardan mümkün olduğunca en fazla yararı sağlamayı amaçlayan bu eylem aşağıdaki etkinlikleri içerir:

a. Tanımlayıcı ve istatistiki verilerin elde edilmesi ve üye ülkelerdeki eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı analizi.

b. Eğitimin kalitesini değerlendirmek için uygun kriterleri ve göstergeleri de içeren metodların geliştirilmesi.

c. Yenilikçi deneyler üzerine, veri tabanlarının ve diğer bilgi kaynaklarının oluşturulması ve güncellenmesi.

d. Topluluk ve üye ülkeler düzeyinde desteklenen bağlantılı etkinliklerin sonuçlarından kaynaklanan deneyimlerin yayılması.

e. Üye ülkelerdeki bütün eğitim düzeylerinde diploma, nitelik ve öğrenim dönemlerinin tanınmasının kolaylaştırılması.

Bu amaçlarla aşağıdaki etkinlikler için topluluk desteği sağlanacaktır:

a. Avrupa Eğitim Bilgi Ağı (Eurydice): Komisyonca, Avrupa birliğine üye ülkelerce oluşturulan ulusal birimlerden oluşan ağın amacı, bu eylemin yürütülmesine tam destek olmaktır. Ağın görevi eğitim sistemleri ve politikaları üzerine bilginin toplanması ve değişimi, veri tabanlarının oluşturulması, karşılaştırmalı çalışmalar yapılması ve göstergelerin çıkartılmasıdır. Bunlar yapılırken, gerektiğinde kendisi dışındaki uzmanlardan da destek alacaktır.

b. Arıon: Eğitimin bütün sektörlerinde yer alan eğitim kurumlarının karar organları ve yöneticilerinin çok taraflı çalışma ziyaretlerinin organizasyonu ile ilgili bu ünite, üye ülkelerdeki ortak ilgi alanlarında bilgi ve deneyim aktarımını amaçlar. Komisyon ve üye ülkeler, ziyaretlerin sonuçlarının uygun şekilde dağılımını ve eylemin, programın diğer bölümleriyle bağlantısını sağlayacaktır.

c. Eğitim sistemleri ve politikaların analiziyle ve eğitimin kalitesinin değerlendirilmesiyle ilgili kurum ve enstitülerin bilgi, iletişim ağları.

d. Eğitimle ilgili ortak ilgi alanlarındaki konularda Konsey’ce belirlenmiş öncelikli temalar üzerinde çalışma, analiz, pilot projeler, seminerler, uzmanların değişimleri ve uygun görülecek diğer eylemler.

e. Diploma, nitelik ve öğrenim dönemleri ile birlikte,  çalışmaların analizlerini, pilot projelerin, bilgi ve deneyim aktarımının tanınmasının desteklenmesini amaçlayan etkinlikler. Komisyon bünyesinde kurulmuş bulunan ulusal akademik tanınma bilgi merkezleri ağı da, bu eyleme tam katkıda bulunacak ve özellikle diplomaların  tanınmasındaki sinerjiyi de göz önünde bulundurarak, akademik tanınma üzerine gerekli bilgilerin toplanması ve yayılmasından sorumlu olacaktır.

Bu eylemin yürütülmesinden Avrupa Topluluğu İstatistik Ofisi (EUROSTAT), Avrupa Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi Ofisi (CEDEFOP), Avrupa Eğitim Vakfı (ETF) ve Avrupa Konseyi, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ve UNESCO gibi uluslar arası kurumlar ile işbirliği içinde bulunacaktır.

Eylem 2: Yeni ihtiyaçlara yönelik yenilikçi girişimler.

Programın diğer bölümlerinde sağlanan işbirliği etkinliklerine ek olarak, Topluluk eğitimin bir ya da birden çok sektöründe, yeniliklerin geliştirilmesini amaçlayan uluslar arası çalışma ve projeleri destekleyebilir. Öncelik verilecek konular konsey tarafından belirlenecek ve bu programın kapsadığı dönem boyunca ortaya çıkacak yeni ihtiyaçlara da düzenli olarak uyarlanacaktır.

G) ORTAK EYLEMLER

Topluluk desteği Sokrates programı kapsamında, bilgi Avrupa’sının yaratılmasını amaçlayan Leonardo Da Vinci ve Youth for Europe gibi diğer programlarla ortak eylemler için de sağlanabilir. Bu ortak eylemler, programların herhangi biri tarafından içerilmeyen,  seçilmiş konu ve temalarda, diğer programların komitelerinin kararıyla ve ortak öneri çağrılarıyla duyurulacaktır. Sokrates, Leonardo ve Youth for Europe Programlarıyla ilgili kesimlerin, aralarındaki bölgesel ve yerel ilişkilerin desteklenmesi için uygun önlemler alınacaktır.

H) YAN ÖNLEMLER

Eylem 1: Programın amaçlarına yönelik olan, ancak diğer eylemler altında desteklenemeyecek olan aşağıdaki girişimler de Topluluk desteği alabilir:

a. Eğitim alanında işbirliğini destekleyecek, eğitimin Avrupa boyutunu geliştirme amaçlı yarışma ve benzeri, duyarlılık artırıcı etkinlikler.

b. Eğitim alanında aktif dernekler ve diğer gönüllü kuruluşlarla rehberlik ve danışmanlıkla ilgili kuruluşlar tarafından yürütülen uluslar arası etkinlikler.

c. Programın hedef sektörlerindeki yenilikler üzerine düzenlenen konferans ve sempozyumlar.

d. Eğitim alanında Avrupa işbirliği projelerinin yönetiminde yer alan kişilerin eğitimi ile ilgili etkinlikler.

e. Program kapsamında desteklenmiş etkinlik ve projelerin sonuçlarının optimize edilmesi ve yayılması için önlemler.

f. Üçüncü ülkeler ve Avrupa Konseyi gibi uluslar arası kurumlar ile işbirliğini içeren etkinlikler.

Üye ülkelerce oluşturulmuş Sokrates Ulusal Ajanslarının etkinliklerini desteklemek ve programı etkin  bir şekilde izlemek ve değerlendirmek için Topluluk finansmanından yaralanılabilir.

Programın yürütülmesinde Komisyon, finansmanı programın toplam bütçesinden karşılanmak üzere uzmanlara ve teknik yardım organizasyonlarına başvurabilir. Ayrıca, Komisyon programın yürütülmesini kolaylaştırmak amacıyla bu türden seminerler, kollokyumlar ve diğer uzman toplantıları düzenleyebilir ve gerekli bilgilendirme ve yayın etkinliklerine başvurabilir. 

V. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 

Yukarda, birinci aşaması uygulanan, ikinci aşamasının uygulanmasına ise henüz yeni başlanan bir eğitim programı tanıtılmaya çalışılmıştır. Her konuda uluslar arası işbirliğine gidildiği günümüzde, eğitimi bunun dışında düşünmek mümkün değildir. Hele, çağın gelişmelerine açık, bundan da öte bu gelişmelere öncülük etme gibi bir misyonu bulunan, bu nedenle de dinamik ve gelişmeci bir yapıya sahip olması gereken eğitimin böyle bir  işbirliğine daha çok ihtiyacı bulunmaktadır.

Okulöncesinden yükseköğretime, eğitimin her kademesini kapsayan Sokrates Programının temel amacı, eğitime Avrupa boyutu kazandırarak, kalitenin artırılmasını sağlamaktır. Programda, üye ülkeler arasında ortak politika ve ilgi alanlarının saptanmasından, yenilikçi yaklaşım ve teknolojinin kullanılmasına kadar yakın bir işbirliği öngörülmektedir. Bu kasamda ortak projeler hazırlama, bilgi ve deneyim aktarımı gündeme gelirken, hareketlilik ve değişim programları ön plana çıkmaktadır.

Üye ülkelerin dillerinin öğrenimine de özel bir yer verilen Sokrates programında, yetişkin eğitimi ile açık ve uzaktan eğitim de yerini almıştır.

Eğitim sistemimizin daha dinamik, çağdaş ve işlevsel bir yapıya kavuşturulması için, genelde Avrupa Birliği Eğitim Programları, özelde ise Sokrates programı iyi değerlendirilmelidir. Bu durumda burada aklımıza şöyle bir soru gelmektedir. Birinci aşamasını kaçırdığımız bu programın ikinci aşamasını yakalayabilir miyiz? Ya da neresinden yakalayabiliriz?

Türkiye, Avrupa Birliği Eğitim Programlarına katılmak için ilk başvuruyu 1995’te yapmış ise de, birtakım nedenlerle katılım engellenmiş ve nihayet 25. 2. 1999 tarihinde öneri Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilmiştir. Bu durumda programa katılmak için bir engel kalmamıştır. Fakat programa katılmak için bu da yeterli değildir. Bu konuda Ülkemize de sorumluluklar düşmektedir. Bu ise öncelikle programın yürütülmesi için gerekli olan Ulusal Ajansın kurulmasını sağlayacak olan yasanın çıkarılmasıdır. Bu yazının kaleme alındığı tarihte henüz sözü edilen yasa çıkmadığına göre, şimdiden programın 2000-2001 eğitim dönemi kaçırılmış demektir.

 KAYNAKÇA

Common Position (EC) No 6/1999 (1999/C 49/04) adopted by the Council on 21 December 1998 

Guide to Programs, European Commission DG XXII-Education, Training and Youth, EC 1997, Belçika 

On the Initial Implementation Phase of the Socrates Programme (1995-1997), Report From the Commission, COM (1999) 60 final, 12. 2. 1999, Brussels 

One Europe Magasine No.9, AEGEE- Europe, Aachen, 1996 

Socrates Action Day: A Europeanwide Evaluation of the Socrates Programme, European Results, AEGEE-Europe, November 1997, Brussels 

Socrates Action Day 1998: European Students Opinion about the Euroean Programs in the Field  of Education, RRResults, AEGEE-Europe, 1999, Brussels 

Youth Opinion, March 1998, European Youth Forum, Brussels 

Eğitim İşbirliğinde Avrupa Boyutu - Sokrates ve Türkiye, AEGEE İstanbul, AEGEE Ankara,  İstanbul 1999 

http:/www.ntvmsnbc.com/news/36182.asp 

http:/www.deltur.cec.eu.ınt/kıtap/eg-ogretım.html 

 


 

 


(*)Gazi Üniversitesi Meslekî Eğitim Fakültesi

 

İçindekiler...

o        Geleceğimizin Teminatı Dilimizdir

o        Mustafa Necati’nin Türk Eğitiminin Gelişimine Katkıları

o        Atatürkçü Düşüncede Eğitim Sistemi ve Boyutları

o        Sınıf Öğretmenlerinin Kendi Meslekî Gelişimleriyle İlgili Görüşleri,Beklentileri ve Önerileri

o        İdeal Öğretmen Üzerine Bir Araştırma

o        Eylem Boyutuyla İlkokuma-Yazma ve Ezberleme

o        Bilişim Teknolojisi Işığı Altında Matematik Eğitiminin Değerlendirilmesi

o        Lise Öğrencilerinin Işık Hakkındaki Yanlış Kavramları

o        Avrupa Birliği Eğitim Programları “Sokrates Programı”

o        Öğretmen Yetiştirmede Ankara Yüksek Öğretmen Okulu Uygulaması

o        Sanat Eğitiminde Yaratıcılık

o        Cumhuriyetin Kuruluşundan Plânlı Döneme Kadar Eğitimin Finansmanı:1923-1960

o        Yazım Esasları

© T.C. MEB Yayımlar Dairesi Başkanlığı
Teknikokullar, ANKARA
Tel. (312) 2128145
Fax (312) 2124668
med@meb.gov.tr

[ yukarı ]

Arşiv